Khám phá vẻ đẹp khó tả của những ngôi mộ đá cổ ở Myra – Thổ Nhĩ Kỳ

1. Những ngôi mộ được khoét trong đá ở thị trấn Myra

Ra đời vào khoảng thế kỷ thứ 1 TCN, Myra tràn ngập những ngôi mộ đá cổ

Thị trấn cổ Myra là một phần của Lycia, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, nằm bên dòng sông Myros mang đến lượng phù sa màu mỡ bồi đắp lên vùng đồng bằng trù phú cho ngành nông nghiệp, giao thương ở đây phát triển rực rỡ trong mấy ngàn năm qua. Hiện nay vùng đồng bằng này đã trở thành khu nhà kính trồng cà chua với sản lượng cực lớn, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu tối đa cho đất nước nửa Á nửa Âu.

Myra được thành lập vào khoảng thế kỷ thứ 1 TCN, theo các tài liệu ghi lại thì nó là một trong 6 thành phố cổ lớn nhất thuộc liên minh hùng mạnh Lycian bao gồm Pinara, Patara, Tlos, Olympos và cả Xanthos.

Thành phố Myra thời cổ đại nhờ lợi thế về vị trí của mình nên có một nền kinh tế, văn hóa cực kỳ thịnh vượng nhưng khi đế chế La Mã suy tàn, Myra cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng và bị lãng quên trong nhiều thế kỷ.

Vào thời kỳ hưng thịnh của mình, Myra nổi tiếng với đông đảo cư dân thế giới là nơi sinh thành của thần mặt trời Apollo và thánh Nicholas. Tại đây có rất nhiều công trình, di tích lớn, được khắc họa đậm chất nghệ thuật của thời đại.

Ngày nay, bắt đầu từ vnăm 1840, sau khi được 1 nhà nghiên cứu là Charles Fellows khám phá, thị trấn chính thức được khai quật và nghiên cứu, người ta biết đến Myra nhiều nhất, nổi tiếng nhất là những ngôi mộ đá.

Các nhà khảo cổ xác định có hơn 60 ngôi mộ nằm rải rác ở vùng đồng bằng. Những ngôi mộ ở Myra đã được phân chia làm 2 nhóm chính trong đó là 1 nhóm ngôi mộ được đặt ngay phía trên nhà hát cổ và 1 nhóm khác được đặt dọc theo phía đông của sông Myros mà người dân bản xứ thường gọi nhóm mộ đá này là nghĩa trang dòng sông.

Những ngôi mộ đã khoét thẳng trong đá

Mộ đá, hình người được khắc trong vách đá, nằm trên sân khấu của nhà hát cổ xưa đã được người La Mã xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 3 trước công nguyên.

Các lăng mộ đó được tạc thẳng trong các khối đá có kích cỡ lớn với độ chính xác và kỳ công cực cao cho thấy kỹ thuật, sức sáng tạo của các thợ đá thời xưa đã vô cùng điêu luyện và vượt trội. Bên ngoài ngôi mộ được điêu khắc tinh xảo, bên trong được để rỗng tiện đặt tro cốt người chết vào.

Việc xây dựng các ngôi mộ như vậy hoàn toàn theo đúng phong tục chôn cất người chết thời cổ đại mà cụ thể là người Lycia. Khi một người ra đi, người thân của họ sẽ chọn cách hỏa táng rồi đặt tro cốt của người chết vào 1 chiếc bình, nếu lựa chọn cách chộn trong lòng đất thì họ xây lăng tẩm để giữ gìn hài cốt của người chết.

Người Lycia cổ xây mộ trong vách đá, bởi họ tin rằng khi đặt ở vị trí đó sẽ có 1 đôi cánh vô hình, bí ẩn xuất hiện mang người chết lên cõi thiên đường. Những ngôi mộ đá ở Myra không chỉ đặt 1 bộ hài cốt cho 1 ngôi mộ mà thường, 1 ngôi mộ sẽ chứa đựng nhiều bộ hài cốt và đó là hài cốt của những người có quan hệ họ hàng với nhau.

Đặt hài cốt chung trong 1 ngôi mộ có thể là để giảm công sức, tiền bạc cho việc xây cất lăng mộ cũng có thể là vì họ mong muốn những người thân sau khi chết vẫn giữ được mối quan hệ gắn bó như khi còn sống.

2. Những công trình nghệ thuật nhuốm màu thời gian khác ở Myra

Dù không còn tráng lệ như xưa, Myra vẫn đẹp đẽ một cách tự nhiên, chân thật

Myra trải qua sự tàn phá của thời gian, những cuộc chiến tranh xâm lược, các trận động đất, lũ lụt lớn, nay đã không còn vẻ tráng lệ xưa kia, 1 phần của thị trấn nằm ở gần sông Myros đã biến mất trong làn nước, đất sâu nhưng nhiều công trình gồm thành cổ, nhà hát, phòng tắm, cả các lăng mộ đá vẫn được bảo toàn khá tốt.

Vào thời điểm các nhà khoa học tìm thấy Myra sau nhiều thế kỷ bị lãng quên, họ khẳng định các màu sơn cơ bản của các lăng mộ đá gồm màu vàng, đỏ tươi, xanh và tím gần như vẫn còn nguyên vẹn, màu sắc vẫn thể hiện rõ nét, mặc dù tuổi thọ của các lăng mộ đã cực kỳ cổ xưa.

Du khách đến mộ đá Thổ Nhĩ Kỳ thăm quan tuy không còn nhìn thấy rõ ràng các màu sắc trên những ngôi mộ như thời điểm mới phát hiện, bạn vẫn có thể nhận ra những màu sắc vẫn còn ở đó, ẩn hiện trên những họa tiết được khắc trên lăng mộ, chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các tác phẩm điêu khắc vô cùng sống động, đậm chất Lycia nhất mà bạn không thể nào tìm thấy ở những nơi khác trong vùng Lycia.

Sau khi ngắm nhìn xong các lăng mộ đá, du khách nên dành thời gian để tận hưởng nét nghệ thuật của nhà hát Amphi có sức chứa tới 13000 người cùng lúc. Vị trí nhà hát cực dễ tìm, bởi một nhóm ngôi mộ đá chính trong thị trấn nằm ngay phía tây của nhà hát.

Nhà hát Amphi có sức chứa tới 13000 khán giả cùng lúc

38 bậc thang hay hàng ghế ngồi cho khán giả, hành lang và mái vòm vẫn còn nguyên vẹn. Bên ngoài mặt tiền nhà hát trang trí với các hoa văn hình mặt nạ sân khấu được, một số cảnh trong các câu chuyện thần thoại được tạc trực tiếp trong 1 tảng đá lớn rất tinh xảo, chăm chút đến từng chi tiết nên bạn mê nghệ thuật điêu khắc sẽ mất khá nhiều thời gian để chiêm ngưỡng phần mặt tiền cực sáng tạo này đấy.

Tại thị trấn cổ còn có nhà thờ thánh Nicholas, nằm ở vùng ngoại ô Myra, bên trong nhà thờ còn đặt quan tài của thánh Nicholas mặc dù hài cốt của Ngài đã được đưa đến Italia bảo quản.

Theo các nhà nghiên cứu đây là nhà thờ đầu tiên của thánh Nicholas, được xây dựng lên từ khoảng thế kỷ thứ 6 sau công nguyên. Vào thế kỷ thứ 9 sau công nguyên, nhà thờ được xây dựng lại dưới sự bảo trợ của vua Constantine X sau nhiều cuộc tấn công từ Ả Rập vào thị trấn Myra.

Ngoài xây dựng lại nhà thờ chính, nơi đây còn bổ sung thêm 1 tu viện, vào khoang năm 1863, nhà thờ đã được Czar Alexander II mua lại và tiến hành cải tạo nhưng công việc chưa hoàn tất thì công trình đã bị bỏ hoang.

Bên trong nhà thờ đầu tiên của thánh Nicholas

Nhà thờ được khai quật và phục hồi bắt đầu vào những năm 1960, người ta tiến hành phục hồi từ sàn nhà thờ đến các bức tranh treo tường, sàn được lót bởi loạt đá cẩm thạch cực kỳ sang trọng.

Nhà thờ sở hữu lối kiến trúc Byzantine đặc trưng, 1 địa điểm thăm quan thu hút và được xếp vào bậc cấp 1 cho hoạt động khảo cổ, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ còn đưa nhà thờ vào danh sách đề cử Di sản văn hóa thế giới. Nên sẽ rất tuyệt nếu bạn có thể đến đây thăm quan và ngắm nhìn công trình nghệ thuật tuyệt đẹp này.

Ngoài 2 công trình nổi bật này thì chúng tôi cũng bật mí cho bạn 1 thông tin vô cùng đáng buồn là ở thị trấn cổ từng có 1 ngôi đền của nữ thần mặt trăng Artemis, ngôi đền được xây dựng vô cùng kỳ công, hoành tráng với 1 bàn thờ, 1 bức tượng của nữ thần, các hàng cột thường gặp trong các ngôi đền theo thuyết đa thần, nằm bên trong 1 khu vườn rộng lớn, tuyệt đẹp nhưng giờ đây nó đã bị xóa sổ hoàn toàn theo lệnh của thánh Nicholas người quyết tâm dập tắt các “tà giáo” trong vùng khi ông đến đây.

Mộ đá Thổ Nhĩ Kỳ trong thị trấn cổ Myra không mang cho bạn cảm giác nặng nề như các nghĩa trang ngày nay, nơi đây chứa đầy sự hồi niệm về 1 quá khứ huy hoàng xưa kia của 1 trong 6 thành phố lớn của Lycia cổ. Nếu thích tìm hiểu, đặt vé đến đây du lịch ngay nào!